Advertisement
สมุนไพรงาขี้ม้อ[/size][/b]
งาขี้ม้อน Perilla frutescens (L.) Brittonบางถิ่นเรียก งาขี้ม้อน (ภาคเหนือ) งามน (งู-แม่ฮ่องสอน) งอแง (กาญจนบุรี) นอ (กะเหรี่ยง-แม่ฮ่องสอน) น่อง (กะเหรี่ยง-จังหวัดกาญจนบุรี)ไม้ล้มลุก ตั้งชัน สูง 50-150 เซนติเมตร ลำต้นเป็นสี่เหลี่ยมมนๆระหว่างเหลี่ยมเป็นร่อง แตกกิ่งก้านสาขา มีกลิ่นหอมหวน มีขนยาวละเอียดสีขาวปกคลุมหนาแน่น เมื่อโตสุดกำลัง ที่โคนต้นสะอาด ส่วนโคนต้นและโคนกิ่งแข็ง
[url=http://www.disthai.com/][url=http://www.disthai.com/]สมุนไพร[/url] ใบ โดดเดี่ยว ออกตรงกันข้าม รูปไข่หรือกลม กว้าง 2-8 ซม. ยาว 3-9.5 ซม. ปลายใบเรียวแหลมหรือแหลมเป็นติ่งยาว โคนใบกลม ป้าน หรือ ตัด ขอบของใบจักแบบฟันเลื่อย สีเขียวอ่อน ด้านล่างสีอ่อนกว่าข้างบน มีขนทั้งคู่ด้าน ตามเส้นใบมีขนหนาแน่น ด้านล่างมีต่อมน้ำมัน ก้านใบยาว 10-45 มม. มีขนยาวหนาแน่น ดอก ออกเป็นช่อกระจะ ตามง่ามใบรวมทั้งที่ยอด ริ้วเสริมแต่งดอกย่อย รูปไข่ กว้าง 2.5-3.2 มม. ยาว 3-4 มม. ไม่มีก้าน โคนริ้วตกแต่งกลมกว้าง ขอบเรียบ มีขน ปลายเรียวแหลม ก้านดอกย่อยยาวประมาณ 1.5 มิลลิเมตร มีขนสีขาวปกคลุมหนาแน่น กลีบเลี้ยงเชื่อมชิดกันเป็นรูประฆัง ยาวประมาณ 2 มิลลิเมตร ปลายแยกเป็นแฉกแหลม 5 แฉก แฉกกึ่งกลางข้างบนสั้นกว่าแฉกอื่นๆมีเส้นตามแนวยาว 10 เส้น ด้านนอกมีขนและก็มีต่อมน้ำมัน ข้างในมีขนยาวเรียงเป็นวงรอบปากหลอด เมื่อดอกเจริญไปได้ผลแล้ว กลีบเลี้ยงจะใหญ่ขึ้น กลีบสีขาว เชื่อมชิดกันเป็นหลอดทรงกระบอก ปลายแยกเป็นปาก ยาว 3.5-4 มม. ภายนอกมีขน ด้านในมีขนเรียงเป็นวงอยู่ตรงกลางหลอด ปากบนปลายเว้าบางส่วน ปากด้านล่างมี 3 หยัก ปลายมนหยักกลางใหญ่กว่าหยักอื่นๆและเฉพาะหยักนี้ด้านในมีขน เวลาดอกบานกลีบนี้จะกางออก เกสรเพศผู้มี 4 อัน เรียงเป็นคู่ คู่บนสั้นกว่าคู่ข้างล่างน้อย ก้านเกสรหมดจด อับเรณูมี 2 พู ข้างบนติดกัน ด้านล่างกางออก จานดอกเห็ดชัด รังไข่ยาวโดยประมาณ 3 มม. มีพูกลมๆ4 พู ก้านเกสรเพศเมีย ยาว 2.6-3 มม. ปลายแยกเป็น 2 แฉก ไม่มีขน ผล รูปไข่กลับ ขนาดเล็ก ยาวโดยประมาณ2 มม. แข็ง สีน้ำตาล หรือสีเทา มีลายรูปตาข่าย
นิเวศน์วิทยา : มีปลูกทางภาคเหนือของเมืองไทยคุณประโยชน์ : ใบ และยอดอ่อน ใช้แต่งรสของกิน แก้ไอ แก้หวัดและก็ช่วยในการย่อย เมล็ด น้ำมันสกัดจากเม็ดใช้ทำกับข้าวได้ รับประทานเป็นยาชูกำลัง ทำให้ร่างกายอบอุ่นแล้วก็แก้ท้องผูก
