Advertisement
หนาดใหญ่ชื่ออื่นๆ: คำพอง (เหนือ), ผักชีช้าง พิมเสน (กลาง), ใบหรม (ใต้)
ชื่อวิทยาศาสตร์ : Blumea balsamifer DC.
ชื่อตระกูล : COMPOSITAE
ชื่อสามัญ : Ngai Camphor Trce.หนาดใหญ่ เป็นสมุนไพรอีกประเภทที่รู้จักมักจี่กันดี มีชื่อวิทยาศาสตร์ Blumea balsamifera (L.) DC. จัดอยู่ในสกุลทานตะวัน(ASTERACEAEหรือCOMPOSI แต่ละแคว้นมีชื่อเรียกนาๆประการ ภาคเหนือเรียกคำพอง หนาดหลวง ภาคกึ่งกลางเรียกใบหลม ผักชีช้าง พิมเสนหรือ
หนาดใหญ่ ชนเผ่ากะเหรี่ยงจะเรียก แน พ็อบกวาหรือเพาะย่างแบ ส่วนด้านใต้แถวปัตตานีเรียก จะบอ
หนาดใหญ่จัดเป็นพรรณไม้พุ่มไม้ครึ่งไม้ล้มลุกที่แก่ยืนนับเป็นเวลาหลายปี ลำต้นมีความสูงได้โดยประมาณ 0.5-4 เมตร ลำต้นตั้งตรงแก่นไม้เป็นแก่นแข็ง เปลือกต้นเรียบเป็นสีเขียวอมขาว เมื่อแก่จะเปลี่ยนสีน้ำตาลปนเทา แตกกิ่งก้านมาก มีขนฟูสีขาวหรือสีเหลืองอ่อนขึ้นปกคลุมรวมทั้งมีกลิ่นหอมหวน พบได้มากขึ้นตามที่รกร้าง ทุ่งดก หรือตามช่องเขาทั่วไป
ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ของหนาด1.
ต้นหนาด : เป็นพรรณไม้ล้มลุก ลำต้นความสูงราวๆ 5-6 ฟุต ทั่วลำต้นมีขนสีขาวนุ่ม ลำต้นเป็นแก่นแข็ง
2.
ใบหนาด : มีลักษณะเป็นรูปยาวรี ปลายใบแหลม โคนใบเรียวแหลมเล็กน้อย ขอบขอบของใบหยักเป็นซี่ใหญ่ไม่เท่ากัน ขนาดของใบกว้างราว 1.2-4.5 ซม. ยาวประมาณ 10-17 เซนติเมตร ข้างหลังใบหนาดใหญ่และก็ใต้ท้องใบมีขนอีกทั้ง 2 ด้าน ในใบพบสาร cryptomeridion มีฤทธิ์ลดการเกร็งของกล้ามเรียบ ดังเช่น กล้ามหลอดลม ถ้าเกิดนำไปกลั่นด้วยไอน้ำจะได้สารระเหยง่าย
3.
ดอก: ดอกออกเป็นช่อ ตามรอบๆปลายกิ่ง รูปแบบของดอกย่อยมีกลีบดอกไม้ชิดกันเป็นหลอด ส่วนปลายกลีบแยกออกจากกันเป็น 5 กลีบ กลีบอ่อนจะเป็นสีเหลือง แม้กระนั้นพวกแก่กลีบก็จะแปลงกลายเป็นสีขาว
4.
ผล : ผลมีลักษณะเป็นเส้นเล็กๆมีเหลี่ยมอยู่ 10 เหลี่ยม ส่วนบนเป็นขนสีขาวๆ
การขยายพันธุ์ต้น
หนาดใหญ่ : เป็นพรรณไม้กลางแจ้ง ที่มักขึ้นดังที่กว้างทุ่งนา หรือช่องเขาทั่วไป แพร่พันธุ์ ด้วยการใช้เมล็ด หรือผล
คุณประโยชน์ของ
หนาดใหญ่ แยกออกเป็นส่วนได้ เป็น
1.
ราก ขับลม ทำให้การไหลเวียนของโลหิตดี ขับถ่ายของเสียท้องเดิน แก้บวม ปวดข้อ รักษาแผลฟกช้ำดำเขียวแก้ปวกปวดเมื่อยข้างหลังคลอด
2.
ใบ บำรุงกำลัง ทำให้การไหลเวียนของเลือดดี ขับน้ำคร่ำ แก้บวม แผลฟกช้ำ แก้ปวดข้อ และกระดูก แก้ขี้กลาก แก้บิด ขับลม แก้ปวดท้อง ขับพยาธิ แก้ไข้ แก้ปวดหัว แก้โรคหืด ห้ามเลือด ขับเหงื่อ ขับเสมหะ หากเอามาหั่นเป็นฝอยมวนกับยาฉุน สูบแก้ริดสีดวงจมูก ถ้าเกิดใช้ผสมในน้ำอาบสมุนไพรหลังคลอด บำรุงผิวหนังให้เปียกชื้นแก้หิดทั้ง
3.
ต้นแก้ไข้ แก้เจ็บอก แก้ปวดท้องแก้อหิวาต์ขับพยาธิ ลดความดันเลือด ยับยั้งประสาท ใบ
4.
ใบแล้วก็ยอดอ่อน ต้มรับประทานเป็นยาแก้ไข้ ขับเหงื่อ แก้จุกเสียดแน่นเฟ้อ เจ็บท้อง ขับเสลด แก้ริดสีดวงจมูก ขับลมในไส้ ขับพยาธิแก้บิด บำรุงกำลัง หรือบดเป็นผงผสมสุรา ใช้พอกหรือทาแผลฟกช้ำ ฝี รอยแผลสด ห้ามเลือด แก้ปวดหลังเอวปวดข้อ และก็แก้กลาก{เกลื้อน|โรคเกลื้อน
ใบหนาด กับความศรัทธาเรื่อง สมุนไพรคุ้มครองผีร้ายคนสมัยเก่านิยมนำมาปลูก
หนาดใหญ่เอาไว้ภายในบ้าน เพราะเหตุว่าใบหนาดใหญ่นั้นมีคุณประโยชน์ ช่วย ขับลม แก้ปวดท้อง จุกเสียด ใบ
หนาดใหญ่จะมีกลิ่นหอมยวนใจราวกับพิมเสน นิยมเอามาดมแก้วิงเวียนหัว รวมทั้งยังมีความเห็นว่า ใบหนาดมีฤทธิ์ช่วยคุ้มครองผีร้ายไม่ให้มาหลอกคน รวมถึงเอาไปทำน้ำมนต์ ต้มน้ำอาบ ประพรมวัว ควาย กันผี เป็นต้น ทางสาธารณสุขเชื่อว่า เป็นความเชื่อบวกกับวัฒนธรรมการดูแลรักษาสุขภาพของชุมชนตามต่างจังหวัดไทยในอดีต กล่าวคือ สตรีข้างหลังคลอดมักอาบน้ำต้มใบหนาดใหญ่(บำรุงกำลัง ทำให้การไหลเวียนของเลือดดี ขับน้ำคร่ำ) ถ้าเกิดบ้านไหนปล่อยปละละเลยดูแลสุขภาพแม่หลังคลอดให้ดี ก็อาจเกิดการตกเลือดหรือเปล่าสบายจนตาย โดยเฉพาะอดีตเมื่อแท้งลูกแล้วโอกาสเสียชีวิตมีสูงมาก เมื่อคนตายก็เชื่อว่ามีต้นเหตุจากผีร้าย โดยเหตุนั้น บ้านไหนที่ปลูก
หนาดใหญ่ และก็ใช้หนาดใหญ่สำหรับการดูแลสุขภาพแม่ที่คลอดลูกใหม่ๆจึงมีโอกาสผิดผีร้ายเข้ามาสังหารได้ นั่นเอง
Tags : สมุนไพรหนาดใหญ่
