Advertisement
[url=http://www.disthai.com/]สมุนไพรหญ้าเจ้าชูต้นหญ้าเจ้าชู้ Chrysopogon aciculatus (Retz.) Trin.บางถิ่นเรียก หญ้าเจ้าชู้ ต้นหญ้าผุกร่อน หญ้าขี้ข้า หญ้านกคุ่ม (ภาคกึ่งกลาง) ต้นหญ้าก่อน (ภาคเหนือ) ต้นหญ้ากะเตรย หญ้าขี้เตรย (ภาคใต้) ต้นหญ้าน้ำลึก (ตราด)
ไม้ล้มลุก ประเภทต้นหญ้า อายุนับเป็นเวลาหลายปี ลำต้นทอดนอนไปตามพื้นดินได้ไกลๆตามลำต้นมีกาบใบแก่ๆหุ้มอยู่ ลำต้นตั้งตรง สูง 15-25 ซม. ไม่ค่อยแตกแขนง ใบ ชอบมีมากมายที่โคนต้น กาบใบยาว 1-3 ซม. กาบอันสุดท้ายยาวถึง 6 เซนติเมตร ห่อหุ้มรอบลำต้น มีลายตามยาว บางครั้งบางคราวมีสีม่วง มีขนยาวนุ่มเล็กน้อยที่รอยต่อระหว่างกาบใบและตัวใบ ตามขอบใบตรงข้างในมีขนหนาแน่น ตัวใบ กว้าง 3-5 มิลลิเมตร ยาว 2-8 ซม. ใบเหนือสุดลดรูปลงเหลือขนาดเล็กมา ขอบของใบสากคาย ขอบจะแหลมห่างๆรอบๆโคนใบเป็นตุ่มๆแล้วก็มีขน เนื้อใบบาง เป็นมัน ดอก ออกที่ยอดเป็นช่อกระจัดกระจาย ยาว 3-6 ซม. แข็ง ตั้งตรง สีม่วงปนแดง ช่อดอกย่อยติดกันเป็นกลุ่มที่ปลายกิ่งก้านสาขาช่อกลุ่มละ 3 ช่อ แม้กระนั้นมีเพียงแต่ดอกเดียวเพียงแค่นั้นที่เป็นดอกสมบูรณ์เพศ และไม่มีก้านดอก โคนดอกมีเซลล์แข็ง
สมุนไพร ส่วนอีกสองดอกเป็นดอกเพศผู้ มีก้านดอก ยาวประมาณ 5 มม. มีขน ช่อดอกย่อยที่ไม่มีก้าน ยาว 3-4 มิลลิเมตร กาบช่อดอกย่อยอันข้างล่างรูปใบหอก ข้างหลังแบน มีเส้น 2 เส้น ปลายแยกเป็น 2 ยอดแหลม ตามขอบใกล้ปลายมีขนสาก กาบช่อดอกย่อยอันบน ยาว 2.5-3.5 มม. ลักษณะซึ่งคล้ายท้องเรือ กาบด้านล่างของดอก (sterile lemma) ยาว 2.5-3 มิลลิเมตร รูปใบหอก ปลายแหลม บางใส ขอบมีขน ส่วนกาบด้านล่างอีกอันหนึ่ง (fertile lemma) ยาว 2.5-3 มิลลิเมตร บางใส แคบ ปลายมีหนามแหลม ยาวราว 5 มม. กาบบนของดอก บางใส ปลายแหลม ยาว 1.6 มิลลิเมตร อับเรณูยาวราวๆ 1 มม. สีส้ม ปลายเกสรเพศเมียมี 2 อัน มองเห็นกระจ่างยื่นออกมาจากกึ่งกลางช่อดอกย่อย ยาว 1-1.5 มิลลิเมตร มีขนยาวละเอียดวาว เป็นพู่คล้ายขนนก เม็ด รูปขอบขนาน ยาวราว 2 มม.
นิเวศน์วิทยา : ขึ้นได้ทั่วไปสรรพคุณ : ราก น้ำสุกกินแก้ท้องเสีย ต้น น้ำต้มดื่มเป็นยาขับเยี่ยว และก็ถอนพิษบางจำพวก ขี้เถ้าจากต้นกินแก้ปวดข้อ เม็ด ใช้ขับพยาธิตัวกลม
