Advertisement
สมุนไพรงาขี้ม้อà[/size][/b]
งาขี้ม้อน Perilla frutescens (L.) Brittonบางถิ่นเรียก งาขี้ม้อน (ภาคเหนือ) สวยน (งู-แม่ฮ่องสอน) แงๆ (กาญจนบุรี) นอ (กะเหรี่ยง-แม่ฮ่องสอน) น่อง (กะเหรี่ยง-จังหวัดกาญจนบุรี)ไม้ล้มลุก ตั้งชัน สูง 50-150 ซม. ลำต้นเป็นสี่เหลี่ยมมนๆระหว่างเหลี่ยมเป็นร่อง แตกกิ่งก้านสาขา มีกลิ่นหอมหวน มีขนยาวละเอียดสีขาวปกคลุมหนาแน่น เมื่อโตเต็มที่ ที่โคนต้นเกลี้ยง ส่วนโคนต้นและโคนกิ่งแข็ง
[url=http://www.disthai.com/][url=http://www.disthai.com/]สมุนไพร[/url] ใบ เดี่ยว ออกตรงข้าม รูปไข่หรือกลม กว้าง 2-8 เซนติเมตร ยาว 3-9.5 เซนติเมตร ปลายใบเรียวแหลมหรือแหลมเป็นติ่งยาว โคนใบกลม ป้าน หรือ ตัด ขอบใบจะแบบฟันเลื่อย สีเขียวอ่อน ข้างล่างสีอ่อนกว่าด้านบน มีขนทั้งคู่ด้าน ตามเส้นใบมีขนหนาแน่น ข้างล่างมีต่อมน้ำมัน ก้านใบยาว 10-45 มิลลิเมตร มีขนยาวหนาแน่น ดอก ออกเป็นช่อกระจะ ตามง่ามใบแล้วก็ที่ยอด ริ้วตกแต่งดอกย่อย รูปไข่ กว้าง 2.5-3.2 มม. ยาว 3-4 มม. ไม่มีก้าน โคนริ้วประดับกลมกว้าง ขอบเรียบ มีขน ปลายเรียวแหลม ก้านดอกย่อยยาวราวๆ 1.5 มม. มีขนสีขาวปกคลุมหนาแน่น กลีบเลี้ยงเชื่อมชิดกันเป็นรูประฆัง ยาวประมาณ 2 มม. ปลายแยกเป็นแฉกแหลม 5 แฉก แฉกกึ่งกลางด้านบนสั้นกว่าแฉกอื่นๆมีเส้นตามทางยาว 10 เส้น ภายนอกมีขนรวมทั้งมีต่อมน้ำมัน ข้างในมีขนยาวเรียงเป็นวงรอบปากหลอด เมื่อดอกรุ่งโรจน์ไปได้ผลแล้ว กลีบเลี้ยงจะใหญ่ขึ้น กลีบสีขาว เชื่อมติดกันเป็นหลอดทรงกระบอก ปลายแยกเป็นปาก ยาว 3.5-4 มม. ด้านนอกมีขน ด้านในมีขนเรียงเป็นวงอยู่กึ่งกลางหลอด ปากบนปลายเว้านิดหน่อย ปากด้านล่างมี 3 หยัก ปลายมนหยักกลางใหญ่กว่าหยักอื่นๆและเฉพาะหยักนี้ภายในมีขน เวลาดอกบานกลีบนี้จะกางออก เกสรเพศผู้มี 4 อัน เรียงเป็นคู่ คู่บนสั้นกว่าคู่ข้างล่างเล็กน้อย ก้านเกสรหมดจด อับเรณูมี 2 พู ด้านบนชิดกัน ข้างล่างกางออก จานดอกเห็ดชัด รังไข่ยาวราวๆ 3 มม. มีพูกลมๆ4 พู ก้านเกสรเพศเมีย ยาว 2.6-3 มม. ปลายแยกเป็น 2 แฉก ไม่มีขน ผล รูปไข่กลับ ขนาดเล็ก ยาวราวๆ2 มม. แข็ง สีน้ำตาล หรือสีเทา มีลายรูปตาข่าย
นิเวศน์วิทยา : มีปลูกทางภาคเหนือของเมืองไทยคุณประโยชน์ : ใบ และยอดอ่อน ใช้แต่งรสอาหาร แก้ไอ แก้หวัดและก็ช่วยในการย่อย เม็ด น้ำมันสกัดจากเมล็ดใช้ทำกับข้าวได้ กินเป็นยาชูกำลัง ทำให้ร่างกายอบอุ่นและแก้ท้องผูก