Advertisement
เปล้าน้อยชื่อสมุนไพร เปล้าน้อยชื่ออื่นๆ/ ชื่อท้องถิ่น เปล้าท่าโพ (ภาคอีสาน)ชื่อวิทยาศาสตร์ Croton fluviatilis Esser.ชื่อพ้องวิทยาศาสตร์ Croton stellatopilosus Ohba. , Croton sublyratus Kurz.ชื่อสามัญ Thai crotonตระกูล EUPHORBIACEAEถิ่นกำเนิด เปล้าน้อย เป็นไม้ประจำถิ่นในเขตร้อนของทวีปเอเชีย เจอขึ้นกระจัดกระจายในประเทศเมียนมาร์แล้วก็ไทย ตามป่าเบญจพรรณ ป่าแพะ รวมทั้งป่าชายทะเลบางพื้นที่ในประเทศไทยพบบ่อยในหลายจังหวัด อาทิเช่น จังหวัดสุรินทร์ , อุบลราชธานี , จังหวัดนครพนม , กาญจนบุรี จังหวัดปราจีนบุรี รวมทั้งประจวบคีรีขันธ์ ซึ่งเปล้าน้อยนี้เป็นพืชที่เจริญเจริญในพื้นที่ที่เป็นดินร่วนคละเคล้าทรายที่มีการระบายน้ำได้ดิบได้ดี โดยออกดอกในตอนกุมภาพันธ์ – เดือนมิถุนายน รวมทั้งเริ่มติดผลในเดือน มีนาคม – สิงหาคม
ลักษณะทั่วไป
เปล้าน้อย จัดเป็นไม้พุ่มหรือไม้ยืนต้น เป็นไม้ผลัดใบ มีความสูงของต้นราว 1-5 เมตร แตกกิ่งก้านตั้งแต่โคนต้น ที่เปลือกลำต้นมีสีน้ำตาลปนเทาผิวลำต้นออกจะเรียบ
ใบเป็นแบบเรียงแบบสลับ เมื่อใบใกล้ร่วงจะเปลี่ยนเป็นสีส้มเหลือง ก้านใบยาว 1-3.5 มิลลิเมตร มีขนสั้นนุ่มกระจาย แผ่นใบตรงแคบยาว กว้าง 1.5 -2.44 ซม. ยาว 10-17 เซนติเมตร แผ่นใบบางเหมือนกระดาษ ฐานใบแหลม ขอบของใบจักฟันเลื่อยเป็นระยะ ขนาด 5-7 มิลลิเมตร ถึงแทบเรียบ ปลายใบแหลมถึงเรียวแหลม ผิวใบด้านบนเกลี้ยง ข้างล่างมีขนกระจายบนเส้นกึ่งกลางใบเล็กน้อย หรือเกือบเกลี้ยง ไม่มีนวล มีต่อมที่ฐานของก้านใบ ขนาดเส้นผ่าศูนย์กลาง 0.7-1.0 มิลลิเมตร เส้นใบข้าง 11-16 คู่
ดอกออกเป็นช่อ กำเนิดช่อเดี่ยวเล็ก ที่ปลายยอดขนาดยาว 7-19 เซนติเมตร แกนช่อเกลี้ยงหรือเกือบหมดจด ดอกเพศภรรยา จำนวน 4-11 ดอก อาจมีหรือไม่มีดอกเพศผู้ ใบแต่งแต้มของดอกเพศผู้รูปไข่ ปริมาณยาว 2-3.5 มม. กว้าง 1.5-2 มม.บางคล้ายเยื่อ ดอกเพศผู้ปริมาณ 1-3-4 ดอกในหนึ่งใบประดับประดา ก้านดอกย่อยยาว 4-5 มม. หมดจดกลีบเลี้ยง ขนาดกว้าง 1.5 มม. ยาว 2.5 มิลลิเมตร เชื่อมชิดกันบางส่วนที่ฐาน ปลายแหลมถึงเป็นติ่งแหลม ข้างนอกสะอาด แต่ว่าเจอขนชุดครุยที่ปลายแน่ชัด กลีบดอกลักษณะคล้ายกลีบเลี้ยงแต่ว่าแคบกว่า ขนาดกว้าง 0.5 มิลลิเมตร ยาว 2.5 มิลลิเมตร เกสรเพศผู้ 10-12 อัน ก้านยกยาว 2.0-2.5 มิลลิเมตร อับเรณูยาว 0.6 มิลลิเมตร ดอกเพศเมีย ก้านดอกย่อยเกือบเกลี้ยง ปริมาณยาว 2 มม. กลีบเลี้ยง ขนาดกว้าง 1 มิลลิเมตร ยาว2 มม. ปลายแหลมถึงเป็นติ่งแหลม เกลี้ยง ไม่เห็นกลีบดอกไม้ รังไข่ยาว 1.5 มิลลิเมตร ขนสั้นนุ่มหนาแน่น ก้านชูเป็นอิสระ ปริมาณยาว 3-5 มิลลิเมตร แบ่งเป็น 2 แฉก
ผลเปล้าน้อย รูปแบบของผลเป็นทรงค่อนข้างจะกลมเปลือกผลเมื่อแห้งมีสีน้ำตาลแล้วก็แตกได้ง่าย โดยผลจะแบ่งได้เป็นพู 3 พู มีรอยกลีบเลี้ยงติดอยู่กับตูดผล ในแต่ละพูจะมีเม็ดอยู่ 1 เมล็ด เม็ดมีสีน้ำตาลผิวเรียบ มีลายเส้นตามแนวยาวสีขาวหนึ่งเส้น มีขนาดกว้างราวๆ 2-3 มม. รวมทั้งยาวประมาณ 3-4 มม.
การขยายพันธุ์ การขยายพันธุ์
เปล้าน้อยสามารถได้หลายวิธี ยกตัวอย่างเช่น เพาะเม็ด และกระเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อ ในตอนนี้นิยมใช้ขั้นตอนการเพาะเลี้ยงเยื่อมากกว่าเนื่องจากว่าจะได้พันธุ์แท้โดยมีรายงานว่าการขยายพันธุ์โดยการเพาะเมล็ดมีการกลายพันธุ์เกิดขึ้น สำหรับการปลูกนั้นมีวิธีการเป็น ขุดหลุมขนาด 50x50x50 ซม. (โดยบางทีอาจลดหรืเพิ่มได้ขึ้นอยู่กับขนาดของต้นกล้าที่จะเอามาปลูก) ต่อจากนั้นนำดินที่ขุดออกมาผสมกับปุ๋ยคอกให้เหมาะ แล้วนำต้นกล้าลงปลูกโดยใช้ระยะห่าง 4x4 เมตร กลบดิน รดน้ำให้เปียกแฉะรวมทั้งปักไม้ค้ำกระทั่งถึงกันลมพัดล้ม
องค์ประกอบทางเคมี
ในใบพบสาร (E.Z,E) -7- hydroxymethyl -3, 11, 15-trimethy-2,6,10,14-hexadecate traen-1-01 มีชื่อว่า CS-684 หรือ Plaunotol, Plaunotol A,B,C,D,E
Plaunotol
ผลดี / สรรพคุณ หนังสือเรียนยาไทย ใบ รสร้อน แก้คันตามตัว รักษาแผลในกระเพาะและก็ไส้ได้ดี เปลือกและใบ รักษาโรคท้องเดินบำรุงโลหิตประจำเดือน รักษาโรคผิวหนัง ราก รสร้อน แก้ลมขึ้นเบื้องบนให้เป็นปกติ ขับเลือดแก้บอบช้ำใน ผล รสร้อน ต้มน้ำกิน ขับหนองให้กระจาย ดอก เป็นยาขับพยาธิ เปลือกต้น รสร้อน ช่วยสำหรับการย่อยของกิน ใบ และก็ ราก แก้คัน รักษามะเร็งเพลิง รักษาโรคผิวหนัง กลาก เกลื้อน แก้พยาธิต่างๆริดสีดวงทวาร แก้ไอเป็นเลือด เป็นยาปฏิชีวนะในทางการแพทย์แผนปัจจุบันกล่าวว่า สาร plaunotol ออกฤทธิ์ช่วยลดการหลั่งกรดในกระเพาะและก็ กระตุ้นการผลิตเนื้อเยื่อ ทำให้แผลหาย เร็วขึ้น มีฤทธิ์รักษาแผลในกระเพาะ อาหาร
ต้นแบบ / ขนาดวิธีการใช้ สำหรับในการใช้ตามตำรายาไทยเพื่อรักษาแผลในกระเพาะแล้วก็ไส้ แก้คันตามตัว รักษาโรคผิวหนัง ใช้บำรุงธาตุ บำรุงโลหิต แก้พยาธิต่างๆ ให้นำใบ ออกจะใบอ่อน ตากแห้ง บดละเอียดแล้วเอามาต้มหรือชงน้ำกิน หรือใช้ รากต้มน้ำตอนอุ่นๆแก้โรคกระเพาะอาหาร
ยิ่งกว่านั้นใบเปล้าน้อยยังสามารถนำไปสกัดเป็นยา “เปลาโนทอล” (Plaunotol) หรือยารักษาโรคกระเพาะได้อีกด้วย ข้อเท็จจริงแล้วสารเปลาโนทอลมีอยู่เกือบทุกส่วนของ
ต้นเปล้าน้อ[/b]แต่ว่ามีปริมาณมากน้อยแตกต่างกันออกไป แต่ส่วนที่มีสารเปลาโนทอลสูงสุดเป็นส่วนของใบอ่อนที่อยู่บริเวณปลายช่อที่โดนแสงแดด สำหรับเพื่อการใช้ยา Plaunotol นั้น ควรที่จะใช้ครั้งละ 80 มก. วันละ 3 ครั้ง ตรงเวลา 8 อาทิตย์อาการจะดียิ่งขึ้นถึง 80-90% ซึ่งอาจมีอาการข้างๆบ้างคือ ผื่นคัน ท้องเดิน แน่นท้อง ท้องผูก
การศึกษาทางเภสัชวิทยา ผลการค้นคว้าทางเภสัชวิทยาของเปล้าน้อย ในไทยมีน้อยมาก จะมีก็เพียงแค่ผลจากการทดสอบฤทธิ์ของเปลาโทนอลในผู้เจ็บป่วยโรคกระเพาะที่มีแผลในกระเพาะ (ผลขนาดไม่เกิน 1 เซนติเมตร) ได้ผลว่า ผู้ป่วยจำนวน 8 ใน 10 คนข้างหลังได้รับยาเปลาโนทอลเข้าไป แผลในกระเพาะจะหายสนิทภายในระยะเวลา 6 อาทิตย์และก็การศึกษาทางฤทธิ์ของ Plaunotol ที่กล่าวว่า มีฤทธิ์รักษาแผลในกระเพาะ รวมทั้งลำไส้ มีฤทธิ์กระตุ้นการสร้างเยื่อบุไส้ที่เสียหาย ทำให้แผลหายเร็วขึ้น มีฤทธิ์ลดจำนวนการหลั่งของกรดในกระเพาะ และก็ช่วยทำให้ระบบป้องกัน การดูดดูดซึมกรดของเยื่อบุกระเพาะซึ่งถูกทำลายด้วยสารบางชนิด กลับคืนดีได้
การศึกษาทางพิษวิทยา ไม่มีข้อมุลการเรียนรู้ทางพิษวิทยา แต่ว่ามีข้อมูลระบุว่ายารักษาโรคกระเพาะจากเปล้าน้อย (Plaunotol) ผ่านการเรียนรู้ถึงความปลอดภัยก่อนนำออกวางขาย มีคุณภาพดีและส่งผลใกล้กันน้อยกว่ายาสังเคราะห์ที่มีใช้อยู่ในตอนนี้ แต่ว่าการใช้เปล้าน้อยที่ไม่ใช่สารสกัดหรือการใช้ในทางท้องถิ่นยังไม่มีข้อมูลด้านความปลอดภัย แต่การใช
เปล้าน้อยสำหรับเพื่อการรักษาโรคกระเพาะควรจะอยู่ภายใต้คำแนะนำของหมอเหมือนกับสมุนไพรประเภทอื่น
ข้อเสนอแนะ / ข้อควรปฏิบัติตามสำหรับในการให้ยารักษาโรคกระเพาะที่สกัดมาจากเปล้าน้อย (Plaunotol) อาจมีอาการข้างเคียงได้ ตัวอย่างเช่น ท้องร่วง แน่นท้อง ท้องผูก หรือมีผื่นคัน ด้วยเหตุนั้นสำหรับการใช้ควรจะขอความเห็นหมอหรือผู้ที่มีความเชี่ยวชาญเสมอ
เอกสารอ้างอิง- ภโวทัย พาสนาโสภณ.สารออกฤทธิ์ในสมุนไพร.คอลัมน์บทความวิชาการ.วารสารวิทยาลัยพยาบาลพระปกเกล้า จันทบุรี ปีที่27.ฉบับที่1กันยายน2556-กุมภาพันธ์2559 .หน้า120-131https://www.disthai.com/[/b]
- Khovidhunkit,S. O., Yingsaman, N., Chairachvit, K.,Surarit, R., Fuangtharnthip,P., & Petsom, A. (2011). In vitro study of the effects of plaunotol on oral cell proliferation and wound healing. Journal of Asian Natural Products Research, 13(2), 149-159.
- เปล้าน้อย.ฐานข้อมูลสมุนไพร คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี.
- เปล้าน้อยที่ไม่ใช่สารสกัดรักษาโรคกระเพาะได้หรือไม่.กระดานถาม-ตอบ.สำนักงานข้อมูลสมุนไพรคณะเภสัชศาสตร์มหาวิทยาลัยมหิดล.
- เปล้าน้อย .กลุ่มยาแก้บิด ท้องเดิน ท้องร่วง โรคกระเพาะ.โครงการอนุรักษ์พันธุ์กรรมพืชอันเนื่องมาจากพระราชดำริสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯสยามบรมราชกุมารี.
เปล้าน้อย.ฐานข้อมูลเครื่องยา คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี.
